Wypowiedź pisemna z angielskiego na egzaminie ósmoklasisty krok po kroku

Co to za zadanie

W arkuszu z języka obcego nowożytnego jest jedno zadanie otwarte rozszerzonej odpowiedzi, bez możliwości wyboru tematu. Piszesz e-mail albo wpis na blogu.

Parametry zadania są stałe:

• długość: 50-120 wyrazów,
• polecenie jest po polsku,
• w poleceniu podane są trzy podpunkty, które trzeba rozwinąć,
• początek wypowiedzi jest podany w arkuszu.

Ta część odpowiada za około 20 procent wyniku z całego egzaminu z języka obcego. Więcej o budowie arkusza znajdziesz w tekście o egzaminie ósmoklasisty z angielskiego.

Cztery kryteria oceniania

Wypowiedź pisemna oceniana jest w czterech kryteriach:

Kryterium	Punkty
Treść	0-4
Spójność i logika wypowiedzi	0-2
Zakres środków językowych	0-2
Poprawność środków językowych	0-2

Razem daje to 10 punktów. Zwróć uwagę na proporcje: treść waży tyle samo, co trzy pozostałe kryteria razem. Praca z drobnymi błędami gramatycznymi, ale realizująca wszystkie trzy podpunkty, wypada lepiej niż praca bezbłędna, która pomija jeden podpunkt.

Jak liczona jest treść

To najważniejsza część do zrozumienia, bo tu przepada najwięcej punktów.

Egzaminator zadaje sobie dwa pytania: do ilu podpunktów uczeń się odniósł i ile z nich rozwinął w zadowalającym stopniu. Z tych dwóch liczb wynika ocena.

Przykład z zasad oceniania: wypowiedź ucznia, który odniósł się do 2 podpunktów i oba rozwinął, zostanie oceniona na 2 punkty.

Definicje są precyzyjne:

• Odniesienie się do podpunktu to komunikatywna wypowiedź, która w minimalnym stopniu dotyczy danego podpunktu - wystarczy jedno odniesienie.
• Rozwinięcie podpunktu to odniesienie bardziej szczegółowe: dwa odniesienia do tego samego podpunktu albo jedno rozbudowane, w którym któryś aspekt jest opisany dokładniej.

I zastrzeżenie, o które łatwo się potknąć: samo dodanie przymiotnika nie stanowi rozwinięcia podpunktu, niezależnie od tego, ile przymiotników dodasz. "It was a party" i "It was a great, amazing, wonderful party" to z punktu widzenia kryterium ta sama rzecz.

Praktyczna metoda: dwa zdania na podpunkt

Z definicji rozwinięcia wynika prosty przepis, który działa zawsze.

Na każdy z trzech podpunktów napisz dwa zdania. Pierwsze odnosi się do podpunktu, drugie dodaje szczegół: co, gdzie, kiedy, z kim, dlaczego.

Przykład dla podpunktu "napisz, gdzie byłeś w weekend":

I went to the mountains with my cousin. (odniesienie) We took a train early in the morning and walked to a small lake near the top. (rozwinięcie)

Sześć zdań na trzy podpunkty to zwykle 70-90 wyrazów - dokładnie w wymaganym przedziale 50-120.

Kolejność podpunktów i inne zasady

Kilka reguł, które warto znać, bo bywają zaskoczeniem:

• Kolejność podpunktów nie musi być taka jak w poleceniu. Sama zmiana kolejności nie może być podstawą do obniżenia punktacji.
• Odniesienia do tego samego podpunktu mogą być rozrzucone po całej wypowiedzi - egzaminator ocenia realizację w całym tekście.
• Nazwy własne nie są traktowane jako kolejne odniesienie do podpunktu.
• Jeżeli uczeń traktuje podpunkty jak pytania i tworzy z nich listę odpowiedzi, nie wpływa to na punktację za treść, ale może obniżyć ocenę za spójność i logikę wypowiedzi.
• Jeżeli komunikacja jest znacznie zaburzona przez niewłaściwą strukturę leksykalno-gramatyczną, podpunkt rozwinięty jest traktowany jak podpunkt, do którego uczeń tylko się odniósł.

Spójność i logika (2 punkty)

Tu ocenia się, czy tekst da się czytać jako całość, a nie jako zbiór osobnych zdań. Pomagają najprostsze łączniki: first, then, after that, because, however, finally.

Nie przesadzaj z ich liczbą - w tekście na 80 wyrazów wystarczą trzy albo cztery.

Zakres i poprawność środków językowych (po 2 punkty)

Zakres to bogactwo słownictwa i konstrukcji. Praca zbudowana wyłącznie ze zdań w czasie present simple i z pięciu najprostszych czasowników nie dostanie kompletu punktów, nawet jeśli jest bezbłędna.

Prosty sposób na podniesienie zakresu: użyj co najmniej dwóch różnych czasów (na przykład past simple i present perfect albo be going to), jednej konstrukcji z bezokolicznikiem albo gerundium i kilku przymiotników spoza najprostszego zestawu.

Poprawność to liczba i waga błędów. Tutaj obowiązuje zasada odwrotna niż w zadaniach ze środkami językowymi: pojedynczy błąd nie zeruje pracy, oceniany jest ogólny obraz.

Kiedy praca dostaje 0 punktów

Zasady oceniania przewidują sytuacje, w których wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium. Dotyczy to prac całkowicie niekomunikatywnych oraz prac nienapisanych samodzielnie - na przykład odtworzonych z podręcznika albo przepisanych od innego ucznia.

Ostatnie pięć minut

Przed oddaniem arkusza sprawdź trzy rzeczy - w tej kolejności:

1. Czy odniosłeś się do wszystkich trzech podpunktów. To najdroższy błąd.
2. Czy każdy podpunkt ma dwa zdania, a nie jedno.
3. Czy tekst mieści się w przedziale 50-120 wyrazów.

Dopiero potem szukaj literówek. Punkt za poprawność jest wart mniej niż punkt za treść.

Zasady oceniania i konstrukcje, które przydają się w tym zadaniu, możesz sprawdzić w testach z języka angielskiego - jest tam osobna grupa zadań o samej wypowiedzi pisemnej.

Najczęstsze pytania

Ile wyrazów musi mieć wypowiedź pisemna z angielskiego?

Od 50 do 120 wyrazów. To znacznie krótsza forma niż wypracowanie z języka polskiego, które musi mieć co najmniej 200 wyrazów.

Ile punktów jest za wypowiedź pisemną z języka obcego?

10 punktów w czterech kryteriach: treść (0-4), spójność i logika wypowiedzi (0-2), zakres środków językowych (0-2) i poprawność środków językowych (0-2).

Co znaczy "rozwinąć podpunkt polecenia"?

To odniesienie się do podpunktu w sposób bardziej szczegółowy: dwa odniesienia do tego samego podpunktu albo jedno rozbudowane, w którym jakiś aspekt jest opisany dokładniej. Samo dodanie przymiotnika nie jest rozwinięciem.

Czy trzeba zachować kolejność podpunktów z polecenia?

Nie. Sama zmiana kolejności nie może być podstawą do obniżenia punktacji za treść.

Jaką formę ma wypowiedź pisemna na egzaminie ósmoklasisty?

E-mail albo wpis na blogu. Polecenie jest po polsku, zawiera trzy podpunkty do rozwinięcia, a początek wypowiedzi jest podany w arkuszu.

Co jeśli napiszę więcej niż 120 wyrazów?

Przedział 50-120 wyrazów jest wskazany w poleceniu. Znaczne przekroczenie górnej granicy nie jest karane wprost punktem, ale zwiększa liczbę błędów i ryzyko powtórzeń, co obniża ocenę za poprawność i za spójność wypowiedzi.